BackupZit

Bare-metal herstel van een Windows-server

Een stap-voor-stap handleiding: maak schijfimages van draaiende Windows-servers en pc's en breng een defecte machine terug op een lege schijf — op dezelfde hardware, op nieuwe hardware of als virtuele machine — vanaf een herstel-USB-stick.

Wat u gaat inrichten

Een bestandsback-up brengt documenten terug; een schijfimage brengt de hele machine terug: partitietabel, opstartpartities, Windows, programma's, instellingen en gegevens. BackupZit maakt images vanuit een VSS-snapshot terwijl Windows draait, slaat alleen gebruikte en gewijzigde blokken op en zet ze vanaf een herstel-ISO terug op een nieuwe schijf — zo draait een server met een defecte schijf, ransomware of een mislukte update weer zonder herinstallatie. BackupZit is gratis en open source (AGPLv3).

Wat u nodig hebt

  • Een BackupZit-console — een kleine Linux-VM (2 vCPU, 2–4 GB RAM, schijf van 16–20 GB) uit het kant-en-klare image op de downloadpagina, of het installatiescript op een bestaande Debian-, Ubuntu-, AlmaLinux- of Rocky Linux-server.
  • Back-upopslag op een andere machine: SFTP, een SMB-share op een NAS, een S3-compatibele bucket, Azure Blob Storage of een gehard BackupZit-repository.
  • De te beschermen Windows-machines: Windows 10, 11 en Windows Server 2016 of nieuwer; Windows 7 SP1, Server 2008 R2 SP1 en 2012 R2 via de legacy-agent, met dezelfde image-functies.
  • Eenmalig een Windows-pc met de gratis Windows ADK om de herstel-ISO te bouwen (stap 3), en een USB-stick.

Stap 1 — De agent installeren

  1. Open in de console Agents en klik op Registratietoken maken. U krijgt een registratiecode (BZ1-…), 7 dagen geldig, voor een willekeurig aantal machines.
  2. Voer op elke machine de MSI van de Windows-agent van de pagina Agents uit en plak de code. Voor veel machines gebruikt u een stille installatie via GPO, Intune of een RMM-tool:
    msiexec /i backupzit-agent.msi /qn ENROLLCODE="BZ1-..."
    Of laat de console hem via WinRM installeren: Agents → Vanaf hier op een machine installeren.
  3. Binnen een minuut verschijnt de machine met haar schijven op de pagina Agents.

Stap 2 — De image-taak maken

  1. Open Back-uptaken, maak een taak voor de machine en kies Schijfimage.
  2. Kies Alle schijven om elke interne schijf in één taak vast te leggen — ook later toegevoegde — of vink één schijf aan, geheel of alleen bepaalde partities (bijvoorbeeld zonder een grote gegevenspartitie die een bestandsback-up al dekt).
  3. Kies het opslagdoel, de planning en het bewaarbeleid. Een gangbare combinatie: een wekelijkse of nachtelijke image plus dagelijkse bestandsback-ups.

Zo werkt het:

  • Alle volumes van alle schijven worden uit één VSS-snapshot gelezen, zodat de schijven onderling consistent zijn — bijvoorbeeld een database op D: met de logboeken op E:.
  • Alleen gebruikte blokken worden gelezen (NTFS-toewijzingstabel), en blokken die al in het repository staan worden niet opnieuw geüpload. De tweede image van dezelfde machine uploadt meestal maar een paar procent.
  • Back-ups worden op de machine met AES-256 versleuteld voordat ze de machine verlaten. Bewaar de herstelsleutel die de console toont gescheiden van de back-ups.
  • USB- en SD-schijven, gekoppelde VHD/VHDX-bestanden en verwisselbare media vallen buiten Alle schijven, zodat een externe back-upschijf zichzelf niet back-upt.

Automatische hersteltests (standaard wekelijks, onder Instellingen → Hersteltests) lezen willekeurige blokken van de nieuwste images en controleren ze tegen hun checksums.

Stap 3 — De Windows-herstel-ISO één keer bouwen

Windows PE mag niet worden herverspreid, dus de herstel-ISO wordt één keer gebouwd op een willekeurige Windows 10/11- of Server-pc:

  1. Installeer de gratis Windows ADK (onderdeel Deployment Tools) en de Windows PE-invoegtoepassing van Microsoft.
  2. Download build-winpe.ps1 van de releasepagina en kopieer backupzit-agent.exe uit C:\Program Files\backupzit Agent van een machine met de agent.
  3. In een PowerShell als beheerder:
    .\build-winpe.ps1 -AgentExe .\backupzit-agent.exe -Out .\backupzit-recovery.iso
    Voeg -DriverDir C:\Drivers toe voor opslag- of netwerkstuurprogramma's (bijvoorbeeld VirtIO voor Proxmox-VM's) en -RecoveryJson .\recovery.json zodat het herstelsysteem zonder typen verbinding maakt.
  4. Kopieer de ISO desgewenst naar /var/lib/backupzit/dist op de console; dan wordt hij aangeboden op de pagina Herstelmedia.

Schrijf de ISO met Rufus (ISO-modus) of balenaEtcher naar een USB-stick. Onder Herstelmedia kunt u Herstelcode maken kiezen en recovery.json downloaden; gekopieerd naar een map backupzit op de stick, maakt de machine daarmee zonder typen verbinding met de console. Test de stick één keer op een reserve-pc of VM — niet pas op de dag dat u hem nodig hebt.

Linux-machines worden beschermd met een taak Linux-systeem in plaats van een schijfimage; hun herstel-ISO (backupzit-recovery-linux.iso) wordt bij elke release gepubliceerd.

Stap 4 — Herstellen op een lege schijf

  1. Start de machine vanaf de herstelstick. Die start de agent in herstelmodus en maakt verbinding met de console (of vraagt om het serveradres en de herstelcode).
  2. De machine verschijnt als herstel-agent met haar schijven, op de pagina Herstelmedia en onder Agents.
  3. Open de image-back-up in Activiteit en kies Deze image op een schijf herstellen.
  4. Kies bij Herstellen op agent de herstelagent en bij Doelschijf de nieuwe schijf — minstens zo groot als het gebruikte deel van het origineel. Alle gegevens op de doelschijf worden gewist; bevestig.
  5. Als de run klaar is, haalt u de stick eruit en start u opnieuw op.

GPT- en MBR-schijven en opstarten via UEFI en BIOS worden ondersteund. De partitie-indeling en ID's worden opnieuw aangemaakt, zodat de herstelde schijf opstart zoals voorheen. Bij Alle schijven herstelt u één schijf tegelijk: eerst de systeemschijf, dan de rest.

Hetzelfde formulier herstelt ook naar een vrije schijf van een draaiende machine. Vink Schijf daarna offline laten aan als de oorspronkelijke schijf in dezelfde machine zit, zodat Windows de schijf-ID's van de kopie niet wijzigt.

Herstellen op andere hardware

Windows start alleen met een stuurprogramma voor de schijfcontroller waarvan het opstart. Een image van een pc met Intel-controller stopt daarom met INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE op een AMD-moederbord, een NVMe-SSD of in een VM. Vink Herstellen op andere hardware aan en BackupZit bereidt de herstelde Windows voor na het schrijven van de image:

  • De ingebouwde Windows-stuurprogramma's voor gangbare schijfcontrollers starten weer bij het opstarten: AHCI/SATA, NVMe, Intel RST, LSI/Broadcom/Dell PERC SAS en RAID, HPE Smart Array, Hyper-V en VMware.
  • Extra stuurprogramma's worden met DISM toegevoegd: die op de herstel-ISO en de mappen die u opgeeft onder Extra stuurprogramma's — bijvoorbeeld de opslag- en netwerkstuurprogramma's van het nieuwe moederbord op een USB-stick (E:\Drivers; submappen worden doorzocht).
  • De opstartbestanden worden opnieuw gebouwd voor de nieuwe machine (bcdboot).

De runpagina toont de ingeschakelde en toegevoegde stuurprogramma's. De overige nieuwe apparaten herkent Windows bij de eerste start; op nieuwe hardware kan activering opnieuw nodig zijn.

Fysiek naar virtueel: herstellen in Proxmox VE of Hyper-V

Een schijfimage is ook de eenvoudigste manier om een oude fysieke server naar een VM te verhuizen, of te testen of uw images echt opstarten:

  • Proxmox VE: maak een VM met OVMF (UEFI) voor GPT-schijven of SeaBIOS voor MBR-schijven, een VirtIO SCSI-schijf minstens zo groot als het origineel en een VirtIO-netwerkkaart. Koppel de herstel-ISO (gebouwd met de VirtIO-stuurprogramma's) en herstel met Herstellen op andere hardware.
  • Hyper-V: maak een lege VM-schijf minstens zo groot als het origineel — generatie 2 voor UEFI/GPT, generatie 1 voor BIOS/MBR —, start de VM vanaf de herstel-ISO en herstel met Herstellen op andere hardware.

Losse bestanden uit een image

Voor één map is geen volledig herstel nodig. De image-run toont elke schijf met haar partities; klik op Bestanden bladeren om door NTFS-volumes te bladeren, bestanden te downloaden (meerdere als ZIP) of ze te herstellen naar een map op een willekeurige agent. Bladeren in de console vereist een back-up op netwerkopslag (SFTP, S3, SMB, Azure of een gehard repository).

Beperkingen om te weten

  • Schijfimages zijn er voor Windows (NTFS-volumes, GPT- en MBR-schijven). Gebruik voor Linux-machines een taak Linux-systeem.
  • De doelschijf moet minstens zo groot zijn als het gebruikte deel van het origineel.
  • Herstellen tussen UEFI en legacy-BIOS is niet mogelijk — het doel moet op dezelfde manier opstarten als het origineel.
  • De Windows-herstel-ISO moet u één keer zelf bouwen met de Windows ADK, omdat Windows PE niet mag worden herverspreid.

Volgende stappen

Download BackupZit, bekijk de functies voor schijfimages of lees de hoofdstukken over images en herstel in de handleiding in de console. Virtuele machines komen aan bod in de handleidingen voor Proxmox VE en Hyper-V. Vragen zijn welkom in GitHub Discussions. Bedrijven kunnen commerciële support van MaxZit krijgen (alleen in het Engels).