VMware ESXi-back-up, ook met de gratis ESXi-licentie

Wat u gaat inrichten

BackupZit maakt back-ups van virtuele machines op VMware ESXi zonder iets op ESXi of in de VM's te installeren. Een BackupZit-agent op een willekeurige machine in het netwerk werkt als proxy van de host: hij maakt snapshots, leest alleen de gewijzigde blokken van de virtuele schijven en schrijft ze naar uw opslag. Een webconsole plant de taken, houdt de geschiedenis bij en voert het herstel uit. BackupZit is gratis en open source (AGPLv3), zonder limiet op hosts of VM's.

• Wat u nodig hebt
• De gratis ESXi-licentie
• 1. Console
• 2. Opslag
• 3. Proxyagent
• 4. ESXi-host of vCenter
• 5. Back-uptaak
• 6. Consistente back-ups
• 7. Externe kopie
• Herstellen
• Beperkingen

Wat u nodig hebt

• ESXi 6.7, 7 of 8 rechtstreeks verbonden, of vCenter Server 7 of 8 met zijn ESXi-hosts.
• Een gebruiker met beheerdersrechten: meestal root op een host; op vCenter administrator@vsphere.local of een gebruiker met de rol Administrator.
• Een plek voor de BackupZit-console: een kleine Linux-VM met 2 vCPU, 2–4 GB RAM en een schijf van 16–20 GB. Hij slaat zelf geen back-upgegevens op.
• Een proxyagent: een willekeurige Windows- of Linux-machine met de BackupZit-agent die de host bereikt op poort 443 (en 22 als SSH wordt gebruikt).
• Back-upopslag buiten de host — bijvoorbeeld een Linux-server of NAS via SFTP, een SMB-share, een S3-compatibele bucket of een gehard BackupZit-repository.
• Netwerk: de agent bereikt de console op TCP-poort 8443.

Wat er verandert met de gratis ESXi-licentie

De gratis licentie werkt, met drie voorbereidingen:

• Schakel SSH in op de host: in de ESXi Host Client, Host → Actions → Services → Enable Secure Shell. Hosts met licentie en vCenter hebben geen SSH nodig.
• Changed block tracking (CBT) kan alleen worden ingeschakeld terwijl de VM uit staat. BackupZit doet dat bij de eerste back-up die de VM uitgeschakeld aantreft; tot dan leest elke back-up de volledige schijven en toont de run een waarschuwing. Schakel elke VM één keer uit, bijvoorbeeld in een onderhoudsvenster, en laat een back-up draaien.
• Vrije ruimte in de datastore: tijdens de back-up van een draaiende VM worden de schijven thin in de datastore gekopieerd, dus die heeft zoveel vrije ruimte nodig als de schijven werkelijk gebruiken.

Een host die later een licentie krijgt, schakelt zonder verdere instellingen over naar de vSphere-API.

Stap 1 — De console installeren

Het snelst op ESXi is het kant-en-klare VM-image backupzit-appliance.ova van de downloadpagina (Debian, PostgreSQL en de console, al ingericht, met VMware Tools):

1. Kies in de ESXi Host Client Create / Register VM → Deploy a virtual machine from an OVF or OVA file en selecteer het OVA-bestand. Gebruik op vCenter Deploy OVF Template. Geef de VM 2 vCPU en 2–4 GB RAM.
2. Start de VM. Het scherm toont het adres van de webconsole en het beginwachtwoord van de gebruiker admin. Open https://<adres>:8443, meld u aan en wijzig het wachtwoord.

Op het scherm van de VM kan bzadmin een vast adres en de tijdzone instellen (schema's lopen in de tijdzone van de console). Gebruik op een bestaande Linux-server in plaats daarvan het installatiescript van de downloadpagina.

Stap 2 — Een opslagdoel toevoegen

Open in de console Opslag en voeg een doel toe. Gebruikelijke keuzes voor VM-back-ups:

Laat Back-ups versleutelen (AES-256) aan (standaard). De console toont dan een Herstelsleutel — druk het herstelblad af of bewaar de sleutel in een wachtwoordmanager, gescheiden van de back-ups. Met de sleutel, de opslaglocatie en de inloggegevens kunt u herstellen, ook als de console verloren is.

Stap 3 — De proxyagent installeren

De back-upgegevens lopen via de proxyagent; zet hem daarom op een snel netwerk dicht bij de ESXi-host en de opslag. Linux is de betere keuze: alleen een Linux-proxy kan instant recovery uitvoeren.

1. Open in de console Agents en klik op Registratietoken maken. U krijgt een registratiecode (BZ1-…) die 7 dagen geldig is.
2. Download het agentpakket van de pagina Agents. Op Debian of Ubuntu:

   apt install ./backupzit-agent_*.deb
   backupzit-agent enroll --code "BZ1-..."
   systemctl enable --now backupzit-agent

   Op Windows voert u de agent-MSI uit en plakt u de code. De console kan de agent ook zelf installeren: Agents → Vanaf hier op een machine installeren.

Stap 4 — De ESXi-host of vCenter toevoegen

Open Agents, onderdeel VMware ESXi-hosts, vul Een ESXi-host of vCenter Server toevoegen in — Adres, Gebruiker, Wachtwoord en de Proxyagent — en klik op ESXi-host of vCenter toevoegen. De console maakt één keer verbinding, leest de VM-lijst en de licentie en legt het HTTPS-certificaat en de SSH-hostsleutel van de host vast: als later een andere machine op hetzelfde adres antwoordt, weigert BackupZit verbinding te maken in plaats van haar het wachtwoord te sturen. Het wachtwoord wordt versleuteld opgeslagen.

De kolom Modus toont hoe de host wordt behandeld:

• vSphere-API (gelicentieerde host, geen SSH nodig) — snapshots, schijfkopieën, herstel en instant recovery verlopen via de API.
• gratis licentie: snapshots en herstel via SSH — de API is alleen-lezen, dus deze stappen gaan via SSH.

Hoe de host wordt gewijzigd staat standaard op Automatisch en kan worden vastgezet op Altijd SSH of Altijd de vSphere-API. Verandert het certificaat van de host om een bekende reden — herinstallatie, nieuw certificaat, toegevoegd aan vCenter —, klik dan op Nieuw certificaat accepteren nadat u de vingerafdruk met de host hebt vergeleken.

Met vCenter Server

Voeg vCenter toe zoals een host. BackupZit ziet dan via deze ene verbinding de VM's van alle ESXi-hosts en clusters van het datacenter; via SSH wordt niets gewijzigd. Een VM die met vMotion is verplaatst, wordt verder geback-upt, want VM's worden herkend aan hun instance-UUID, niet aan hun host. Voeg dezelfde ESXi-host niet zowel rechtstreeks als via vCenter toe, anders worden zijn VM's dubbel geback-upt.

Stap 5 — De back-uptaak maken

1. Open Back-uptaken, maak een taak en selecteer de ESXi-host — die staat in de agentlijst onder VMware ESXi-hosts.
2. Kies Virtuele machines (Proxmox VE, Hyper-V, VMware) en dan Alle VM's (en containers) op de host — later gemaakte VM's worden automatisch meegenomen — of vink afzonderlijke VM's aan.
3. Kies het opslagdoel uit stap 2 en stel het Schema in, bijvoorbeeld elke werkdag om 22:00.
4. Stel Back-ups bewaren in. Voorbeeld: 3 recentste, 7 dagelijkse, 4 wekelijkse en 6 maandelijkse bewaren ongeveer een half jaar geschiedenis met zo'n 20 herstelpunten.

De taak draait op de proxyagent van de host. Wat er bij elke run gebeurt:

1. Changed block tracking wordt voor de VM ingeschakeld als het uit staat — automatisch op hosts met licentie, op gratis hosts bij de eerste back-up die de VM uitgeschakeld aantreft.
2. Er wordt een snapshot backupzit_… gemaakt, gequiesceerd als VMware Tools in de gast draaien (zie stap 6).
3. CBT meldt welke blokken gelezen moeten worden: bij de eerste back-up alleen de gebruikte blokken, daarna alleen de blokken die sinds de vorige back-up zijn gewijzigd.
4. Een draaiende VM houdt haar schijven vergrendeld; ze worden daarom thin in de datastore gekopieerd en de snapshot wordt meteen verwijderd, meestal na enkele seconden. De proxy leest de kopie via HTTPS en verwijdert haar. Uitgeschakelde VM's worden rechtstreeks gelezen.
5. De configuratie van de VM (.vmx) en het NVRAM worden bij de back-up opgeslagen.

Een voorbeeld uit het BackupZit-testlab: een Debian-VM met een schijf van 8 GB, waarvan 1,6 GB in gebruik. De eerste back-up las 1,6 GB. De volgende, na 50 MB nieuwe gegevens, las 70 MB en duurde 23 seconden.

Stap 6 — Applicatieconsistente back-ups

Als VMware Tools in de gast draaien, wordt de snapshot gequiesceerd: applicaties en bestandssystemen schrijven eerst hun gegevens weg, waardoor de back-up applicatieconsistent is. Zonder VMware Tools is hij crashconsistent — zoals na een stroomstoring. Installeer open-vm-tools in Linux-VM's en VMware Tools in Windows-VM's.

Stap 7 — Een externe kopie bewaren (3-2-1)

De 3-2-1-regel: drie kopieën van uw gegevens, op twee verschillende media, waarvan één buiten de deur. Voeg een tweede taak van het soort Back-upkopie toe, kies de VMware-taak als bron en een extern doel, zoals een S3-bucket met Object Lock of een gehard repository in een ander gebouw.

• De agent kopieert de bestaande back-ups; de VM's worden niet opnieuw gelezen.
• Standaard draait de kopie na elke back-up van de brontaak, met een eigen bewaarbeleid — bijv. 7 dagelijkse op de NAS en 12 maandelijkse in de cloud.

Volledige VM's en losse bestanden worden uit de kopie hersteld zoals uit het origineel. Onder Instellingen → Hersteltests controleren automatische hersteltests (standaard wekelijks) en Opgeslagen gegevens controleren (standaard maandelijks) de back-ups. Meer over onveranderlijke kopieën bij bescherming tegen ransomware.

Herstellen

Open een back-uprun (vanaf de taakpagina of Activiteit) en kies Een VMware-VM herstellen, of gebruik de wizard Herstellen met Volledige virtuele machine. Kies het doel bij Herstellen op ESXi-host (met vCenter ook de ESXi-host waarop de VM draait) en zo nodig een andere Datastore.

Als nieuwe VM naast het origineel

Maakt een kopie met een nieuwe naam, UUID en MAC-adressen; standaard de naam van het origineel plus -restored- en de datum. Netwerkinstellingen van de gast die aan de oude MAC-adressen gebonden zijn, zoals match: macaddress van netplan in cloud-images, gelden niet voor de kopie.

In plaats van de oorspronkelijke VM

Vink uitschakelen en de schijven vervangen aan. BackupZit schakelt de VM uit, verwijdert haar snapshots, hernoemt de huidige schijven naar ….replaced-DATUM.vmdk (verwijder ze zodra de herstelde VM werkt) en schrijft de back-up naar nieuwe schijven met de oorspronkelijke namen. De VM behoudt haar UUID, netwerkadapters en MAC-adressen. Een verwijderde VM wordt opnieuw gemaakt met haar oorspronkelijke identiteit.

Schijven worden thin hersteld en alleen blokken met gegevens worden geschreven — via de vSphere-API op hosts met licentie en vCenter, via SSH bij de gratis licentie. Vink desgewenst De VM na het herstel starten aan. ISO-images in cd/dvd-stations maken geen deel uit van de back-up.

Instant recovery

Met Direct, draaiend vanuit de back-up start een VM binnen enkele seconden. De Linux-proxyagent levert haar schijven rechtstreeks uit de back-up via NFS; de host koppelt ze als datastore backupzit-<agent>. Wijzigingen worden op de agent bewaard; de back-up zelf wordt nooit gewijzigd. Werkt de VM zoals bedoeld, dan op de pagina van de run:

• Voltooien verplaatst haar naar een datastore — op vCenter met Storage vMotion terwijl ze blijft draaien; op een losse host met een korte uitschakeling terwijl de schijven worden gekopieerd (bij de gratis licentie met vmkfstools via SSH).
• VM verwerpen stopt en verwijdert haar met alle wijzigingen.

Open de poorten 2049 en 111 van de ESXi-host naar de agent als er een firewall tussen zit.

Losse bestanden

Bestanden bladeren op de pagina van de back-up (of Bestanden uit een virtuele machine in de herstelwizard) opent de schijven van de VM. U kunt NTFS, ext2/3/4 en XFS doorbladeren, ook op LVM, en bestanden downloaden of op een willekeurige agent herstellen.

Beperkingen om te kennen

• Een vCenter met meerdere datacenters kan nog niet worden toegevoegd; voeg de hosts van de andere datacenters rechtstreeks toe.
• VM's met eigen snapshots worden niet geback-upt: verwijder of consolideer eerst de snapshots.
• Raw device mappings (RDM) en onafhankelijke schijven worden niet geback-upt.
• Instant recovery vereist een Linux-proxyagent.

Volgende stappen

Download BackupZit, bekijk alle VMware-functies of lees het volledige hoofdstuk over VMware ESXi in de handleiding in de console. Gebruikt u ook Proxmox of Hyper-V? Bekijk de handleiding voor back-ups van Proxmox-VM's en de handleiding voor Hyper-V-back-ups. Vragen zijn welkom in GitHub Discussions. Bedrijven kunnen commerciële support van MaxZit krijgen (alleen in het Engels).